Hoe lang blijft THC aantoonbaar? En werken detox-kuren?

"Hoe lang blijft het in mijn systeem?" is een van de meestgestelde vragen rond cannabis. Het antwoord hangt af van twee dingen: welke lichaamsstof wordt getest en hoe vaak iemand gebruikt. Even belangrijk: de meeste "detox"-producten beloven iets wat de farmacologie van THC simpelweg niet toelaat.

Wat tests eigenlijk meten

Drugstests meten zelden de werkzame stof THC zelf. Standaard urinetesten zoeken naar THC-COOH, een inactieve afbraakstof. Die zegt iets over gebruik in het verleden, maar niets over actuele intoxicatie of rijvaardigheid. Bloed en speeksel meten wel (deels) de actieve THC en geven dus een beter beeld van recent gebruik.

Detectievensters per matrix

De vensters lopen sterk uiteen. Onderstaande tabel geeft globale ordes van grootte; individuele uitkomsten variëren met dosis, lichaamssamenstelling, hydratatie en afkapwaarde van het lab.

In een gecontroleerde studie was actieve THC in bloed na roken of verdampen meestal binnen enkele uren onder de grens; in speeksel duurde het wat langer (in die studie tot ongeveer 8 uur). Na een enkele joint was THC-COOH in urine gemiddeld ongeveer anderhalve dag aantoonbaar (bereik enkele uren tot bijna drie dagen) bij een afkapwaarde van 15 ng/ml.

Bij chronische dagelijkse gebruikers is het verhaal anders. Onderzoek bij gecontroleerde abstinentie liet zien dat THC-COOH in urine tot ongeveer 30 dagen aantoonbaar bleef; in extreme, langdurige gebruikers zijn met gevoelige methoden positieve uitslagen tot meer dan twee maanden beschreven.

Waarom THC zo lang blijft hangen

THC is sterk vetoplosbaar (lipofiel). Na opname verspreidt het zich eerst naar goed doorbloede organen, maar daarna stapelt het zich op in vetweefsel, het belangrijkste opslagdepot. Bij herhaald gebruik loopt die opslag op: in dierstudies steeg de verhouding THC in vet ten opzichte van hersenen van ongeveer 21:1 na een week naar 64:1 na bijna vier weken.

Het cruciale punt: de snelheidsbepalende stap in de eliminatie is niet de leverafbraak, maar de trage herverdeling van THC vanuit de vetdepots terug naar het bloed. Daardoor is de terminale halfwaardetijd lang en variabel: studies rapporteren waarden in de orde van enkele dagen, en langer bij frequente gebruikers. Hierdoor blijft het lichaam nog dagen tot weken kleine hoeveelheden afbraakstof uitscheiden, ook als iemand allang gestopt is.

Waarom detox-kuren niet werken

Precies door dat mechanisme zijn "detox"-kuren een loze belofte. Er bestaat geen klinisch gevalideerd product dat de afgifte van THC uit vetweefsel versnelt. De opslag in vet zit ingebouwd in de farmacokinetiek; geen thee, pil of drankje verandert de herverdelingssnelheid.

Wat detox-drankjes feitelijk doen, is verdunnen: veel water plus toegevoegd creatinine en B-vitamines om de urine er "normaal" uit te laten zien. Maar laboratoria voeren validiteitstesten uit (creatinine, soortelijk gewicht, pH, oxidanten). Een verdund of geknoeid monster wordt gemarkeerd en telt bij veel werkgevers hetzelfde als een positieve uitslag. Sommige "cleanse"-middelen worden zelfs direct als adulterant herkend.

Nederlandse context en nuance

Een positieve test zegt niets over de legaliteit van de bron. In Nederland is gedoogde CBD-olie (THC < 0,05%) iets anders dan medicinale THC-olie op recept via de apotheek, en weer iets anders dan illegale straat- of RSO-olie. Let op: geconcentreerde THC-/cannabisolie en geïsoleerde of synthetische THC staan op Opiumwet Lijst I; alleen ruw plantmateriaal (wiet, hennep, hasjiesj) staat op Lijst II. Ook legaal voorgeschreven medicinale cannabis kan een drugstest positief maken en de rijvaardigheid beïnvloeden; overleg dit met arts en werkgever.